(1) मरीचि के पुत्र कश्यप प्रजापति थे। ब्रह्मदेव की दाहिनी हाथ की बोटे की नली से दक्ष नाम का पुरुष और बाएँ हाथ की बोटे की नली से धरनी नाम की स्त्री जन्मीं। उन दोनों से एक हज़ार-हज़ार महा ऋषि जन्मे। (2) ब्रह्मा के मानस पुत्रों में दूसरे स्थान पर रहने वाले अंगिरस्‍ु को उद्दध्य, बृहस्पति और संवर्त जैसे पुत्र हुए। बृहस्पति देवताओं के आचार्य बने। (3) मैत्रि (अत्रि) नामक मानस पुत्र से अनेक महा मुनि जन्मे। (4) पुलस्त्य नामक ब्रह्मा के मानस पुत्र से राक्षसों का जन्म हुआ। (5) पुलह नामक मानस पुत्र से किन्नर और किमपुरुष वर्ग उत्पन्न हुए। (6) क्रतू नामक मानस पुत्र से पक्षियों की जाति उत्पन्न हुई।

   
    

Aadiparv (Mahabharat) - आदिपर्व (महाभारत)


॥ श्रीः ॥
1.102. अध्यायः 102
Mahabharata - Adi Parva - Chapter Topics
महाभिषगुपाख्यानम्॥ 1 ॥ महाभिषग्गङ्गयोः शापः॥ 2 ॥ अष्टवसूनां गङ्गायाश्च संवादः॥ 3 ॥
Mahabharata - Adi Parva - Chapter Text

वैशम्पायन उवाच। 1-102-0x(626)(4527)
इक्ष्वाकुवंशप्रभो राजासीत्पृथिवीपतिः।
महाभिषगिति ख्यातः सत्यवाक्सत्यविक्रमः॥ 1-102-1(4528)
सोऽश्वमेधसहस्रेण राजसूयशतेन च।
तोषयामास देवेशं स्वर्गं लेभे ततः प्रभुः॥ 1-102-2(4529)
ततः कदाचिद्ब्रह्माणमुपासांचक्रिरे सुराः।
तत्र राजर्षयो ह्यासन्स च राजा महाभिषक्॥ 1-102-3(4530)
अथ गङ्गा सरिच्छ्रेष्ठा समुपायात्पितामहम्।
तस्या वासः समुद्धूतं मारुतेन शशिप्रभम्॥ 1-102-4(4531)
ततोऽभवन्सुरगणाः सहसाऽवाङ्मुखास्तदा।
महाभिषक्तु राजर्षिरशङ्को दृष्टवान्नदीम्॥ 1-102-5(4532)
सोपध्यातो भगवता ब्रह्मणा तु महाभिषक्।
उक्तश्च जातो मर्त्येषु पुनर्लोकानवाप्स्यसि॥ 1-102-6(4533)
यया हृतमनाश्चासि गङ्गया त्वं हि दुर्मते।
सा ते वै मानुषे लोके विप्रियाण्याचरिष्यति॥ 1-102-7(4534)
यदा ते भविता मन्युस्तदा शापाद्विमोक्ष्यते। 1-102-8(4535)
वैशम्पायन उवाच।
स चिन्तयित्वा नृपतिर्नृपानन्यांस्तपोधनान्॥ 1-102-8x(627)
प्रतीपं रोचयामास पितरं भूरितेजसम्।
सा महाभिषजं दृष्ट्वा नदी दैर्याच्च्युतं नृपम्॥ 1-102-9(4536)
तमेव मनसा ध्यायन्त्युपावृत्ता सरिद्वरा।
सा तु विध्वस्तवपुषः कश्मलाभिहतान्नृप॥ 1-102-10(4537)
ददर्श पथि गच्छन्ती वसून्देवान्दिवौकसः।
तथारूपांश्च तान्दृष्ट्वा प्रपच्छ सरितां वरा॥ 1-102-11(4538)
किमिदं नष्टरूपाः स्थ कच्चित्क्षेमं दिवौकसाम्।
तामूचुर्वसवो देवाः शप्ताः स्मो वै महानदि॥ 1-102-12(4539)
अल्पेऽपराधे संरम्भाद्वसिष्ठेन महात्मना।
विमूढा हि वयं सर्वे प्रच्छन्नमृषिसत्तमम्॥ 1-102-13(4540)
सन्ध्यां वसिष्ठमासीनं तमत्यभिसृताः पुरा।
तेन कोपाद्वयं शप्ता योनौ संभवतेति ह॥ 1-102-14(4541)
न तच्छक्यं निवर्तयितुं यदुक्तं ब्रह्मवादिना।
त्वमस्मान्मानुषी भूत्वा सूष्व पुत्रान्वसून्भुवि॥ 1-102-15(4542)
न मानुषीणां जठरं प्रविशेम वयं शुभे।
इत्युक्ता तैश्च वसुभिस्तथेत्युक्त्वाऽब्रवीदिदम्॥ 1-102-16(4543)
गङ्गोवाच। 1-102-17x(628)
मर्त्येषु पुरुषश्रेष्ठः को वः कर्ता भविष्यति। 1-102-17(4544)
वसव ऊचुः।
प्रतीपस्य सुतो राजा शान्तनुर्लोकविश्रुतः।
भविता मानुषे लोके स नः कर्ता भविष्यति॥ 1-102-17x(629)
गङ्गोवाच। 1-102-18x(630)
ममाप्येवं मतं देवा यथा मां वदथानघाः।
प्रियं तस्य करिष्यामि युष्माकं चेतदीप्सितम्॥ 1-102-18(4545)
वसव ऊचुः। 1-102-19x(631)
जातान्कुमारान्स्वानप्सु प्रक्षेप्तुं वै त्वमर्हसि।
यथा नचिरकालं नो निष्कृतिः स्यात्त्रिलोकगे॥ 1-102-19(4546)
जिघृक्षवो वयं सर्वे सुरभिं मन्दबुद्धयः।
शप्ता ब्रह्मर्षिणा तेन तांस्त्वं मोचय चाशु नः॥ 1-102-20(4547)
गङ्गोवाच। 1-102-21x(632)
एवमेतत्करिष्यामि पुत्रस्तस्य विधीयताम्।
नास्य मोघः सङ्गमः स्यात्पुत्रहेतोर्मया सह॥ 1-102-21(4548)
वसव ऊचुः। 1-102-22x(633)
तुरीयार्धं प्रदास्यामो वीर्यस्यैकैकशो वयम्।
तेन वीर्येण पुत्रस्ते भविता तस्य चेप्सितः॥ 1-102-22(4549)
न संपत्स्यति मर्त्येषु पुनस्तस्य तु सन्ततिः।
तस्मादपुत्रः पुत्रस्ते भविष्यति स वीर्यवान्॥ 1-102-23(4550)
एवं ते समयं कृत्वा गङ्गया वसवः सह।
जग्मुः संहृष्टमनसो यथासंकल्पमञ्जसा॥ ॥ 1-102-24(4551)

इति श्रीमन्महाभारते आदिप्रवमि संभवपर्वणि द्व्यधिकशततमोऽध्यायः॥ 102 ॥

Mahabharata - Adi Parva - Chapter Footnotes
1-102-6 अपध्यातः शप्तः॥ 1-102-10 विध्वस्तवपुषो दिवश्च्युतत्वात्॥ 1-102-14 अत्यभिसृता अतिक्रान्तवन्तः। वक्ष्यमाणेन तद्धेनुहरणेनेति शेषः॥ 1-102-19 नचिरकालं शीघ्रम्। नोऽस्माकम्॥ 1-102-22 तुरीयार्धमष्टमांशम्॥ द्व्यधिकशततमोऽध्यायः॥ 102 ॥


Mahabharat- Hindi (Devanagari) 100000 shlokas

www.sanatanadharm.com - play store app (sanatana dharm)

"Bharathiya Sanatana Dharm" and Sanatana Dharmam & Dharmo rakshati Rakshitha logo are our trademarks. Unauthorised use of "Sanatana Dharmam & Dharmo rakshoati Rakshitha" and the logo is not allowed. Copyright © sanatanadharm.com All Rights Reserved . Made in India.